Ψυχική Ασθένεια

Η ένδειξη «Ψυχική Ασθένεια» αναφέρεται σε φάρμακα που χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση και τη διαχείριση συμπτωμάτων που σχετίζονται με ψυχικές και ψυχιατρικές διαταραχές. Σε αυτή την κατηγορία περιλαμβάνονται φαρμακευτικές ουσίες που στοχεύουν την αλλαγή της διάθεσης, της σκέψης, της συμπεριφοράς ή της εγρήγορσης, καθώς και φάρμακα που συχνά συνδέονται με νευρολογικές καταστάσεις με ψυχιατρικές εκδηλώσεις.

Οι πιο συνηθισμένες χρήσεις αφορούν τη θεραπεία ψυχωσικών επεισοδίων, της διπολικής διαταραχής, της βαριάς κατάθλιψης, των αγχωδών διαταραχών και των διαταραχών προσοχής και υπερκινητικότητας. Επίσης περιλαμβάνονται φάρμακα που χρησιμοποιούνται για συμπτώματα άνοιας και διαταραχές του ύπνου ή της εγρήγορσης. Σε κάποιες περιπτώσεις φάρμακα που αρχικά αναπτύχθηκαν για άλλες ενδείξεις, όπως αντισπασμωδικά ή αγωνιστές/ανταγωνιστές νευροδιαβιβαστών, αξιοποιούνται σε ψυχιατρικές θεραπείες λόγω των επιδράσεών τους στη διάθεση και στη συμπεριφορά.

Η κατηγορία περιλαμβάνει διαφορετικές ομάδες με διακριτικούς μηχανισμούς δράσης. Αντιψυχωτικά (παλαιά και νεότερης γενιάς) χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση της ψύχωσης· ενδεικτικά ονόματα που συσχετίζονται με τέτοια φάρμακα εμφανίζονται στο φάσμα των κλινικών επιλογών. Στα σταθεροποιητικά της διάθεσης ανήκουν ενώσεις με ευρεία χρήση σε διπολική διαταραχή. Αντιεπιληπτικά φάρμακα πολλές φορές λειτουργούν και ως σταθεροποιητές της διάθεσης. Αντιдепρεσικά και αγχολυτικά χρησιμοποιούνται σε κατάθλιψη και άγχος, ενώ φάρμακα για την υπερκινητικότητα και τη γνωστική απόδοση έχουν ξεχωριστή θέση σε διαταραχές της προσοχής και της μνήμης.

Τα φαρμακευτικά σκευάσματα διαφέρουν σημαντικά ως προς το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών και την ανάγκη παρακολούθησης. Ορισμένα φάρμακα σχετίζονται με μεταβολικές επιπτώσεις ή αύξηση βάρους, άλλα με καταστολή, κινητικές διαταραχές ή καρδιακές επιδράσεις. Συγκεκριμένες ουσίες απαιτούν εργαστηριακή παρακολούθηση λόγω πιθανών αλλαγών στο αίμα ή στα επίπεδα του φαρμάκου στον οργανισμό, ενώ κάποιες έχουν προειδοποιήσεις σχετικά με αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα ή χημικές ουσίες.

Οι καταναλωτές συνήθως ενδιαφέρονται για την αποτελεσματικότητα στη μείωση των συμπτωμάτων, την ταχύτητα έναρξης δράσης, το προφίλ ανεπιθύμητων ενεργειών και την πρακτικότητα στη λήψη (δόσεις, μορφές απελευθέρωσης). Επίσης σημαντικοί παράγοντες είναι η ανάγκη για τακτική παρακολούθηση, οι πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα που λαμβάνονται για συνοδό νοσηρότητα και η καταλληλότητα σε ειδικές καταστάσεις όπως εγκυμοσύνη ή ηλικιωμένοι ασθενείς.

Στην καθημερινή χρήση υπάρχει μεγάλη ποικιλία μορφών (δισκία, παρατεταμένης αποδέσμευσης, ενέσιμα) και διαθεσιμότητα τόσο σε διεθνείς όσο και σε γενικές μορφές δραστικών ουσιών. Συχνά τα φάρμακα αυτά αποτελούν μέρος ενός συνδυαστικού θεραπευτικού σχεδίου που περιλαμβάνει μη-φαρμακευτικές παρεμβάσεις και παρακολούθηση της πορείας της νόσου. Η επιλογή μεταξύ των διαθέσιμων επιλογών βασίζεται σε πολλούς παράγοντες που σχετίζονται με το είδος της διαταραχής, την ανταπόκριση σε προηγούμενες θεραπείες και το προφίλ ασφαλείας του κάθε φαρμάκου.